เปิด 5 ดีไซน์ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบแห่งใหม่ (New TCDC) ใน 5 จังหวัด ที่สะท้อนเอกลักษณ์ท้องถิ่น ตอบโจทย์การใช้งานอย่างสร้างสรรค์
หลังจากสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA เปิดรับผลงานประกวดแบบศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบแห่งใหม่ (New TCDC) ใน 5 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร นครศรีธรรมราช ยะลา ร้อยเอ็ด และสกลนคร เมื่อเดือนมีนาคม 2569 และประกาศผลทีมผู้ออกแบบที่ได้รับการคัดเลือกเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา วันนี้ CEA ชวนทุกคนมาทำความรู้จัก “แนวคิดการออกแบบ” (Design Concept) ของ New TCDC) ทั้ง 5 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร นครศรีธรรมราช ยะลา ร้อยเอ็ด และสกลนคร ซึ่งล้วนได้รับการพัฒนาจากการตีความอัตลักษณ์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต และศักยภาพของแต่ละจังหวัด เพื่อสร้างพื้นที่สร้างสรรค์ที่ตอบโจทย์การใช้งาน และเติบโตไปพร้อมกับชุมชน
การประกวดแบบครั้งนี้ได้รับความสนใจจากนักออกแบบทั่วประเทศ โดยมีผู้ส่งผลงานเข้าร่วมประกวดทั้งสิ้น 173 ผลงาน จาก 113 ทีม สะท้อนถึงศักยภาพของวงการออกแบบไทยในการสร้างสรรค์พื้นที่สร้างสรรค์ร่วมสมัย ที่เชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับการออกแบบเพื่ออนาคต
ผลงานที่ได้รับการคัดเลือกในแต่ละจังหวัดล้วนต่อยอดจาก Design Brief ที่ CEA จัดทำขึ้น โดยนำบริบทของพื้นที่ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ทุนทางสังคม และวิถีชีวิตของผู้คน มาตีความเป็นงานสถาปัตยกรรมร่วมสมัย เพื่อให้ New TCDC ทำหน้าที่เป็นทั้งศูนย์กลางการเรียนรู้ พื้นที่แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ พื้นที่ทดลองสร้างสรรค์ และกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของแต่ละภูมิภาค
นายเลอชาติ ธรรมธีรเสถียร ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาองค์ความรู้เศรษฐกิจสร้างสรรค์ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กล่าวว่า “การคัดเลือกเป็นไปอย่างเข้มข้นเนื่องจากทุกทีมแสดงพลังสร้างสรรค์ออกมาอย่างเต็มที่ ผลงานทั้ง 173 ผลงานจาก 113 ทีม ไม่เพียงแก้ปัญหาเชิงฟังก์ชันได้ดีเยี่ยม แต่ยังสะท้อนความเข้าใจในตัวตนของพื้นที่อย่างลึกซึ้ง CEA พร้อมดันผลงานเหล่านี้จากแบบบนกระดาษสู่การพัฒนาเป็นย่านสร้างสรรค์จริง เพื่อจุดประกายเศรษฐกิจท้องถิ่นให้ยั่งยืนต่อไป”
ผลงานที่ได้รับการคัดเลือกของแต่ละจังหวัดสะท้อนแนวคิดการออกแบบที่แตกต่างกันตามบริบทของพื้นที่ พร้อมถ่ายทอดเรื่องราวและอัตลักษณ์ท้องถิ่นผ่านงานสถาปัตยกรรมร่วมสมัย ดังนี้
1. TCDC ชุมพร
Design Concept: “Blend Creativity with Local Crafts”
โดย ภูดิศ ธีรธนสมบัติ และเบญจรัตน์ ศิริจีระชัย
การออกแบบ TCDC ชุมพร มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพอาคารเพื่อเชื่อมโยงพื้นที่สาธารณะของเมืองเข้ากับชุมชน โดยมีการเพิ่มมิติทางสถาปัตยกรรมที่สร้างจุดดึงดูดสายตาด้วยอัตลักษณ์ท้องถิ่น การจัดสรรพื้นที่ภายในคำนึงถึงลำดับการเข้าถึงเพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้เรื่องกาแฟอย่างเป็นระบบ ทั้งด้านการใช้งาน การทดลอง และการสร้างปฏิสัมพันธ์ ขณะที่พื้นที่ทางเข้ารองถูกออกแบบให้มีความยืดหยุ่น พร้อมรองรับกิจกรรมสาธารณะเพื่อเปิดรับวิถีชีวิตของผู้คนในชุมชนอย่างแท้จริง
นอกจากนี้ ยังมีการนำงานหัตถกรรมพื้นถิ่นมาประยุกต์ใช้ในงานสถาปัตยกรรมอย่างเป็นรูปธรรม เช่น ลวดลายฉลุไม้ การใช้กระจกผ้าบาติกย้อมสีจากใบกาแฟ ตลอดจนการเลือกใช้วัสดุรีไซเคิลจากกากกาแฟ ซึ่งไม่เพียงสร้างคุณค่าด้านสุนทรียภาพและความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม แต่ยังสะท้อนให้เห็นการหลอมรวมอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมพรเข้ากับพื้นที่สร้างสรรค์แห่งใหม่อย่างลงตัว
ทีมงานโดย ภูดิศ ธีรธนสมบัติ และเบญจรัตน์ ศิริจีระชัย
พื้นที่จัดตั้ง:
อาคารหอประชุม เทศบาลเมืองชุมพร
ตำบลท่าตะเภา อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร
2. TCDC นครศรีธรรมราช
Design Concept: “The Palimpsest Architecture”
โดย บริษัท บานาน่า สตูดิโอ จำกัด และ วิมลรัตน์ อิสระธรรมนูญ
TCDC นครศรีธรรมราช ถูกออกแบบภายใต้แนวคิด “The Palimpsest Architecture” ที่รักษาตัวอาคารและที่ตั้งเดิมไว้ในฐานะร่องรอยทางประวัติศาสตร์ที่มีความหมาย โดยนำมาหลอมรวมเข้ากับพื้นที่ภายในที่ออกแบบภายใต้แนวคิด “ผืนผ้าใบทางปัญญา” (Cognitive Canvas) เพื่อเปิดโอกาสให้ความคิดและผลงานสร้างสรรค์ชิ้นใหม่ได้แต่งแต้มลงบนพื้นที่แห่งความทรงจำเดิมอย่างลงตัว การจัดสรรพื้นที่ภายในได้รับการออกแบบมาเพื่อรองรับกระบวนการทำงานของนักคิด ทั้งในรูปแบบการทำงานเดี่ยวและกลุ่ม โดยร้อยเรียงสเปซไปตามลำดับสภาวะของกระบวนการขบคิดและสร้างสรรค์งาน
นอกจากนี้ การออกแบบยังเน้นการเปิดรับสุนทรียภาพจากร่องรอยแห่งกาลเวลาภายในอาคาร เพื่อนำมาช่วยบอกเล่าเรื่องราวและกระตุ้นแรงบันดาลใจใหม่ ๆ มีการบริหารจัดการปริมาตรที่ว่างเพื่อสร้างความโปร่งโล่งและการเชื่อมต่อในแนวดิ่ง พร้อมทั้งสร้างการเชื่อมโยงทางสายตาระหว่างพื้นที่ภายในและภายนอก ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงการเปิดกว้างเพื่อต้อนรับผู้คนทุกกลุ่มเข้าสู่พื้นที่สร้างสรรค์แห่งนี้อย่างเป็นมิตร
ทีมงานบริษัท บานาน่า สตูดิโอ จำกัด และวิมลรัตน์ อิสระธรรมนูญ
สถาปนิกหลัก
- วิมลรัตน์ อิสระธรรมนูญ
ทีมสถาปนิก
- ลีนวัตร ธีระพงษ์รามกุล
- วรรณจันทร์ เชี่ยวศิลป์
ทีมนักออกแบบตกแต่งภายใน
- ดวงรัชต์ เอี่ยมอุดมรักษ์
- ชิดชนก รู้แผน
วิศวกรไฟฟ้า
- มนตรี อุทธาเครือ
วิศวกรโยธา
- สุรไกร บรรจุแก้ว
วิศวกรสุขาภิบาล
- ปาลวี สุวรรณราย
นักออกแบบแสงสว่าง
- ฐะนียา ยุกตะทัต
ภูมิสถาปนิก
- อทิตยา แสนมโนกุล
นักออกแบบเรขศิลป์
- ชิษณุพงศ์ มงคลเอก
ทีมผู้เชี่ยวชาญด้านอนุรักษ์สถาปัตยกรรม
- วิมลรัตน์ อิสระธรรมนูญ
- นันท์ณิตา เฉลยจรรยา
- บุปผรัตนา ศิริลาภ
ผู้เชี่ยวชาญด้านการเพิ่มประสิทธิภาพอาคาร
- สริน พินิจ
พื้นที่จัดตั้ง:
อาคารสำนักงานเทศกิจ เทศบาลนครนครศรีธรรมราช
ชุมชนลูกแม่อ่างทอง ตำบลคลัง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
3. TCDC ยะลา
Design Concept: “A Space for Shared Possibilities”
โดย Whoa! Design Studios x PP47
แนวคิดการออกแบบ TCDC ยะลา ตั้งต้นจากความเข้าใจบริบทของสังคมพหุวัฒนธรรมที่หลอมรวมผู้คน ภาษา ศาสนา และวิถีชีวิตอันหลากหลายเข้าด้วยกัน ซึ่งมีการเคลื่อนไหวและทับซ้อนอยู่ตลอดเวลา โดยทีมงานมองว่าวัฒนธรรมเป็นสิ่งที่ค่อย ๆ ก่อตัวและเติบโตผ่านความสัมพันธ์และการใช้ชีวิตร่วมกันในแต่ละวัน การออกแบบจึงมุ่งเน้นการสร้างสภาวะที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้เข้ามาพบปะกันอย่างเป็นธรรมชาติ เพื่อให้ความหลากหลายได้เชื่อมโยงและนำไปสู่ความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ในอนาคต
แนวคิดดังกล่าวได้รับการพัฒนาผ่านกระบวนการแชร์ใน 3 ระดับ เริ่มต้นจากการแชร์พื้นที่ (Share Space) ด้วยการวางผังอาคารที่เปิดกว้างและยืดหยุ่น ลดการแบ่งแยกการใช้งานแบบตายตัว ถัดมาคือการแชร์วิถีชีวิต (Share Livelihood) ผ่านองค์ประกอบสถาปัตยกรรมที่เอื้อให้เกิดการมีส่วนร่วมและแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาอย่างไม่เป็นทางการ และสุดท้ายคือการแชร์อนาคต (Share Possibilities) โดยการเว้นพื้นที่ว่างไว้ให้ผู้คนในท้องถิ่นได้ตีความและกำหนดรูปแบบการใช้งานด้วยตนเอง
กระบวนการทั้งหมดนี้ส่งผลให้ TCDC ยะลา ทำหน้าที่เป็นเสมือนโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมขนาดย่อม ที่เปิดโอกาสให้ชาวยะลา ได้สร้างสรรค์ เรียนรู้ ทดลอง และร่วมกันนิยามวัฒนธรรมร่วมสมัยของตนเองผ่านการใช้ชีวิตร่วมกันในทุกวันอย่างยั่งยืน
ทีมงาน Whoa! Design Studios x PP47
- นพัตธร ยังมีสุข
- ปรียชนัน เจนนภา
- พงษ์ ทวีพานิช
พื้นที่จัดตั้ง:
อาคารเทศบาลเมืองยะลา พ.ศ. 2500
ถนนระนอง ตําบลสะเตง อําเภอเมือง จังหวัดยะลา
4. TCDC ร้อยเอ็ด
Design Concept: “Isaan Rise: Rice (Rise) Connecting”
โดย Wire Knot Studios x Architect Nonsense
แนวคิดการออกแบบ TCDC ร้อยเอ็ด ตั้งต้นจากการยกระดับ “ข้าว” วิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวร้อยเอ็ดให้เป็นจุดเชื่อมโยงผู้คนหลากหลายกลุ่ม ผ่านแนวคิด “Isaan Rise: Rice (Rise) Connecting” โดยมุ่งพัฒนาศูนย์สร้างสรรงานออกแบบแห่งนี้ให้ทำหน้าที่เสมือนโรงบ่มเพาะองค์ความรู้ที่เติบโตไปพร้อมกับชุมชน การถ่ายทอดเรื่องราวของข้าวถูกนำเสนอผ่านสถาปัตยกรรมที่สะท้อนคุณค่า ความสัมพันธ์ และระบบนิเวศของผู้คน แทนการเลียนแบบทางกายภาพ เพื่อแสดงให้เห็นว่าร้อยเอ็ดอุดมไปด้วยองค์ความรู้ เครือข่ายผู้คน และศักยภาพในการต่อยอดสู่อนาคตอย่างยั่งยืน
การออกแบบในครั้งนี้ให้ความสำคัญกับมิติหลักสามด้าน เริ่มจากการเชื่อมต่อกับบริบทเมืองผ่านงานสถาปัตยกรรมที่เข้าถึงง่าย ถัดมาคือการสะท้อนวิถีชีวิตชาวอีสานผ่านการจัดสรรพื้นที่ชานและพื้นที่ยืดหยุ่นที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และการนำวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตข้าวมาผ่านกระบวนการ Upcycling เพื่อสร้างคุณค่าใหม่ให้แก่ทรัพยากรท้องถิ่น ส่งผลให้อาคารแห่งนี้เป็นตัวแทนของเรื่องราว ภูมิปัญญา และความภาคภูมิใจที่จะร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของร้อยเอ็ดต่อไป
ทีมงาน Wire Knot Studios x Architect Nonsense
- ณัฏฐนันท์ ดวงริวงศ์
- พลพิพัฒน์ นากสวาท
- ธีรกานต์ วัฒนายนต์
- รถสกล ฉันทลักษณ์
พื้นที่จัดตั้ง:
อาคาร OTOP City ร้อยเอ็ด
ถนนเปรมประชาราษฎร์ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด
5. TCDC สกลนคร
Design Concept: “เมือเฮือน เมือเมือง”
โดย AekkapapSorapat
แนวคิดการออกแบบ TCDC สกลนคร เป็นการปรับเปลี่ยนอาคารสถานีขนส่งเมืองสกลนครเดิม ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางย่านการค้าและตลาดหลักของเมือง ให้กลายเป็นพื้นที่สาธารณะแห่งใหม่ ท่ามกลางบริบทโดยรอบที่หนาแน่นด้วยอาคารพาณิชย์และบรรยากาศของวิถีชีวิตอันเร่งรีบ การพลิกโฉมอาคารแห่งนี้มีบทบาทสำคัญในการเป็นศูนย์กลางรวบรวมองค์ความรู้ พร้อมทั้งปลุกพลังอัตลักษณ์ภูมิปัญญาพื้นถิ่นให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง
การออกแบบมุ่งเน้นการส่งผ่านความรู้สึก “เมือเฮือน” หรือการกลับบ้าน โดยนำวิถีชีวิตของชาวสกลนครที่มีการเปิดบ้านต้อนรับแขกผู้มาเยือนด้วยความอบอุ่น เป็นกันเอง และรายล้อมด้วยธรรมชาติ มาถ่ายทอดลงในงานสถาปัตยกรรม ขณะเดียวกัน พื้นที่แห่งนี้ยังทำหน้าที่พาผู้คน “เมือเมือง” เพื่อขับเคลื่อนเมืองสกลนครให้กลายเป็นเมืองที่น่าอยู่ พร้อมส่งต่อภูมิปัญญาพื้นถิ่นและศักยภาพของเมืองในรูปแบบใหม่ไปสู่คนรุ่นต่อไปอย่างยั่งยืน
ทีมงาน AekkapapSorapat
- เอกภาพ พรประไพ
- สรพัฒน์ มณีวงศ์
- ธิดาทิพย์ จั่นหยง
พื้นที่จัดตั้ง:
สถานีขนส่งเทศบาลนครสกลนคร แห่งที่ 1 (บขส. เก่า)
ชุมชนตลาดเทศบาล ถนนรัฐพัฒนา ตำบลธาตุเชิงชุม
อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร
การพัฒนา New TCDC ทั้ง 5 จังหวัด จะเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของ CEA โดยความร่วมมือกับหน่วยงานส่วนท้องกิ่น ในการขยายเครือข่ายศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบสู่ภูมิภาค เพื่อสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการพัฒนาศักยภาพของนักสร้างสรรค์ ผู้ประกอบการ และชุมชน ผ่านการใช้ความคิดสร้างสรรค์เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจของประเทศ
ติดตามความคืบหน้าของโครงการและรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ www.cea.or.th, www.tcdc.or.th และเฟซบุ๊ก www.facebook.com/CreativeEconomyAgency และ www.facebook.com/tcdc.thailand
Posted in news on ก.ค. 22, 2026