Research & Report

การเตรียมพร้อมของแพทย์แผนไทยในสถานการณ์การระบาดของ COVID-19

Covid-19 เป็นโรคระบาดใหญ่ที่ยังคงเป็นปริศนาและต้องการคำตอบในทางการแพทย์หลายประการ แม้จะยังไม่พบยารักษาที่ได้ผลสมบูรณ์ในทางการแพทย์แผนปัจจุบัน แต่ก็ได้มีการทดลองใช้ยาสมุนไพรและการแพทย์ทางเลือกเพื่อช่วยในการรักษา เพื่อบรรเทาผลข้างเคียง เพิ่มภูมิคุ้มกันและลดผลกระทบตามอาการต่าง ๆ เช่นเดียวกับการรักษาไข้หวัด

ในประเทศจีน มีรายงานการใช้ยาสมุนไพรจีน (TCM) ประกอบกับยาแผนปัจจุบันเพื่อรักษาฟื้นฟูผู้ติดเชื้อหลายขนาน ซึ่งตีพิมพ์รายงานวิจัยในวารสารการแพทย์ระดับโลกว่าช่วยลดเวลาฟื้นตัวและรักษาอาการจาก Covid-19 ได้เมื่อใช้ประกอบกับยาต้านไวรัส ในประเทศไทย ยาสมุนไพรไทยก็ได้รับความนิยมซื้อหามารับประทานเพื่อป้องกันและเสริมสร้างความแข็งแรงต้านทานโรคเช่นกัน

นอกจากนี้ ยาสมุนไพรไทยที่ใช้รักษาอาการไข้หวัด เจ็บคอ ก็ได้รับความนิยมอย่างมาก ยาสมุนไพรฟ้าทะลายโจรถึงขั้นขาดตลาด โดยโรงพยาบาลอภัยภูเบศร์ ซึ่งผลิตยาสมุนไพรฟ้าทะลายโจรชนิดแคปซูล ใช้รักษาบรรเทาอาการไข้หวัด ต้องออกมาแถลงชี้แจงต่อสาธารณชนว่า ยาฟ้าทะลายโจรใช้ป้องกันและรักษาไข้หวัดธรรมดาได้ แต่ยังไม่มีผลพิสูจน์ในการป้องกันรักษาโรค Covid-19 ขอให้ประชาชนใช้ยาสมุนไพรอย่างรอบคอบ ระมัดระวังผลข้างเคียงจากการใช้ยา และจะเพิ่มกำลังการผลิตอีก 10 เท่าเพื่อรองรับความต้องการของประชาชน

ในขณะที่การแพทย์แผนไทยอีกทางหนึ่งคือการนวดแผนไทย ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากภาวะ Covid-19 เนื่องจากการลดลงของนักท่องเที่ยวต่างชาติ และการสั่งปิดกิจการเพื่อป้องกันการระบาด ตั้งแต่วันที่ 18 มีนาคม 2563 เป็นต้นมา โดยสภาพการทำงานของการนวดแผนไทยที่ต้องใกล้ชิดกับตัวผู้รับการนวด ทำให้เกิดความเสี่ยงในการติดเชื้อระบาด อยู่ในกลุ่มกิจการสีแดงของกระทรวงสาธารณสุข ตลอดระยะเวลากว่า 2 เดือน กิจการนวดแผนไทยทั้งที่มีใบอนุญาตถูกต้อง และสถานนวดบำบัดที่ยังไม่มีใบอนุญาตกว่า 40,000 แห่ง ต้องปิดตัวลง หลายแห่งถึงขั้นต้องล้มละลาย พนักงานกิจการร้านนวดต้องได้รับผลกระทบมากกว่า 300,000 ราย

อย่างไรก็ตาม ทางศบค. ได้อนุมัติการผ่อนคลายระยะที่ 3 อนุญาตให้ร้านนวดแผนไทยกลับมาเปิดกิจการอีกครั้ง โดยให้มีมาตรการป้องกันการระบาด เช่น ให้ใส่หน้ากากและแผ่นกั้น ใช้แอลกอฮอล์เช็ดทำความสะอาด เปลี่ยนอุปกรณ์ ผ้าปู ที่ใช้บริการทุกครั้ง รวมถึงลงทะเบียนติดตามผู้ใช้บริการ

ในขณะเดียวกัน ผู้ใช้บริการนวดแผนไทย ยังมีเสียงเรียกร้องและต้องการให้สถานบริการนวดกลับมาเปิด รวมถึงฝ่ายพนักงานนวดก็มีการปรับตัวโดยการนัดพนักงานนวดที่บ้านแบบเดลิเวอรี่ ที่ผู้นวดเตรียมอุปกรณ์ป้องกันเชื้อ สวมใส่หน้ากากและเจลแอลกอฮอล์ทำความสะอาดไปถึงบ้าน มีการจองผ่านแอพพลิเคชั่นด้านบริการสุขภาพ เช่น gowabi หรือ wongnai เพื่อตอบสนองความเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้าจากการทำงานที่บ้านจนอยากนวดคลายเส้นและกล้ามเนื้อเป็นตลาดใหม่ในช่วงนี้

การเตรียมพร้อมปรับตัวเพื่อพัฒนาการแพทย์แผนไทยให้รองรับโลกหลัง Covid-19 ทั้งในเชิงยาสมุนไพรและการบำบัดทางอื่น เช่น การนวดแผนไทย การอบไอน้ำสมุนไพร การประคบ เป็นต้น การศึกษาวิจัยอย่างเป็นระบบเพื่อพิสูจน์สรรพคุณทางยาและการบำบัดรักษาในการทดลองเชิงคลินิก และตีพิมพ์เผยแพร่ผลงานให้ได้รับการยอมรับในระดับสากลต่อไป เป็นโอกาสทั้งทางการแพทย์และทางเศรษฐกิจต่อประเทศในอนาคต

 

เรื่อง: ธีรภัทร เจริญสุข
ที่มา:  รายงาน “Traditional Chinese Medicine treatment of COVID-19” จาก sciencedirect.com
 "Wongnai Massage at Home" จาก wongnai.com